Ratusz miejski będący siedzibą  władz miasta Żory został wzniesiony prawdopodobnie w II poł. XIV w.

Brak jednak informacji dotyczących jego usytuowania i wyglądu. Pierwsza lokalizacja przedstawiona na planie miasta opracowanym przez rysownika i kronikarza Wernera z 1766 w przybliżeniu określa jego położenie na płycie rynkowej. Według jego opisu, wzniesiony ratusz o architektonicznym zarysie gotyckim był formatu prostokątnego z siodłowym dachem. Wieża ratusza nie była przedłużeniem fasady, lecz stała samodzielnie i przylegała do ratusza. Dochodziła do 35 m wysokości, a zdobił ją zegar z dwoma talerzami dzwonnymi. Pod zegarem był ganek straży. Wieża wzmocniona była skarpami. W 1749 naprawiono skarpy, a całości wieży nadano tynk czerwony. Z ogólnego ganku wieżowego prowadziło wejście do izby trębaczy.

Według opisu wieży z 1750, pod sklepieniem wieżowym znajdowało się archiwum miejskie (wózek obity żelazem, w czasie pożaru wyciągany na środek rynku). Ratusz ten spłonął w czasie pożaru w 1807 roku.

Kolejny ratusz wybudowano w latach 1811-12 w południowej pierzei rynku, a nadbudowano o półtorej kondygnacji w 1878.

W okresie międzywojennym nadal był siedzibą władz miasta oraz mieściła się tam Policja Województwa Śląskiego, Sąd Grodzki i Komunalna Kasa Oszczędności. W latach 1927-28 rozebrano piętrowy budynek przylegający do ratusza i w jego miejsce dobudowano nowe skrzydło ratusza, który dzięki dobudowanej części zyskał harmonijny, symetryczny układ.

W okresie okupacji (1939-45) był siedzibą władz niemieckich. W III 1945 w wyniku działań wojennych żorski ratusz został zburzony, zachowało się jedynie jego prawe skrzydło. 30 października 1970 r. oddano do użytku nową, dobudowaną część ratusza na rynku, w której znalazły siedzibę Prezydium MRN z gabinetem przewodniczącego i sala obrad Miejskiej Rady Narodowej.