Brama Dolna i Górna
Brama Dolna i Górna
Pierwsze badania archeologiczne na terenie Żor przeprowadzono w roku 1972 na zlecenie katowickiego Wojewódzkiego Konserwatora zabytków.
Prace przeprowadzała krakowska Pracownia Archeologiczno-Konserwatorska. Lokalizacja wykopów miała pozwolić na ustalenie nie tylko dokładnego przebiegu murów obronnych w miejscach, gdzie zostały wcześniej rozebrane, ale przede wszystkim zlokalizowanie fundamentów bram miejskich. Sukces osiągnięto w trakcie poszukiwań Bramy Cieszyńskiej, czyli Górnej, która zlokalizowana była w obszarze dzisiejszej ulicy Moniuszki i Górne Przedmieście. W wyniku prac rozpoznano zarys fundamentów budowli, które znajdowały się około 1,5 metra pod obecnym poziomem gruntu.
Technika budowy bramy była analogiczna do techniki wznoszenia murów obronnych w tym rejonie, jednak nie była ona budowana równocześnie z murem. Wskazują na to: różnica w poziomie posadowienia stopy fundamentowej wynosząca około pół metra i dylatacja na styku bramy i dochodzących do niej murów. Nie znaleziono wtedy żadnych śladów Bramy Dolnej. Po latach okazało się, że szukano jej w złym miejscu. Nie znajdowała się ona bowiem w ciągu obecnej ulicy Szeptyckiego, lecz przy tzw. „Małym Rynku” przy wylocie ulicy Szerokiej. Na jej ślady natrafiono przy okazji generalnego remontu jednej z kamienic, właściwie, w tym przypadku można było mówić o wyburzeniu starej budowli i postawieniu nowego obiektu na jej miejscu. Właśnie wtedy natrafiono na fundamenty bramy.
Miejsce, w którym się znajdują, można zobaczyć odwiedzając jeden ze sklepów znajdujących się w tej kamienicy. W podłodze znajduje się tam okolicznościowy napis.