Foremka na masło

Numer inwentarzowy: MŻo/1031

Wymiary:
Średnica - 11.5 cm
Wysokość - 6 cm
Materiał: drewno
Technika: snycerska
Pochodzenie: Górny Śląsk
Datacja: połowa XX w.

Opis: 
Drewniana, okrągła forma na masło w kształcie kielicha na okrągłej krótkiej stopce. Wewnątrz żłobiona, ornament przypomina muszlę małży w promienistym układzie. Przez środek przechodzi pęknięcie, wskutek czego została wzmocniona śrubami. Formy tego typu służyły do kształtowania osełek masła, dodatkowo ozdobionych oryginalnym ornamentem, każda sprzedawczyni miała kilka wzorów aby uatrakcyjnić swój asortyment towaru.
Darowizna Zespołu Szkół Budowlano-Usługowych w Żorach z dnia 10.08.2005.

Forma na masło

Numer inwentarzowy: MŻo/128

Wymiary:
Szerokość – 10 cm
Głębokość – 16,5 cm
Głębokość wydrążenia – 3,5 cm
Materiał: drewno
Technika: snycerska
Pochodzenie: Palowice, Górny Śląsk

Datacja: I połowa XX w.

Opis: 
Drewniana, prostokąta forma na masło, wyżłobiona w drewnie lipowym. Na bokach po żłobieniach widać paski, na dnie formy wyżłobione wzory kwiatowe i ząbkowanie wzdłuż na bokach w podstawie żłobienia w kształcie ćwierćwałka. Na jednym z boków nieczytelne ślady po napisie.  Formy tego typu służyły do kształtowania osełek masła, dodatkowo ozdobionych oryginalnym ornamentem, każda sprzedawczyni miała kilka wzorów aby uatrakcyjnić swój asortyment towaru.
Prezentowany obiekt pochodzi z kolekcji Alfreda Buchty z Palowic (gmina Czerwionka-Leszczyny, powiat Rybnik). Przekazany jako darowizna dla Muzeum Miejskiego w Żorach dnia 30.12.2003.

Koryto

Wymiary:

Wysokość – 230 cm
Szerokość – 60 cm
Głębokość – 40 cm
Materiał: drewno
Technika: ciesielska
Pochodzenie: Górny Śląsk
Datacja: I połowa XX w.

Opis: 
Drewniane koryto wykonane z jednego pnia drzewa, po obu stronach po dwa uchwyty (hynkle), pęknięcia w górnej części krawędzi zabezpieczone blachą. Koryto było wykorzystywane przy świniobiciu do parzenia świni gorącą wodą celem usunięcia szczeciny.
Pozyskano od ostatniego użytkownika, mieszkańca Rownia posiadającego gospodarstwo rolne.

Makutra

Numer inwentarzowy: MŻo/1452

Wymiary:
Wysokość – 13 cm
Średnica – 29 cm (góra)
Średnica – 17 cm (podstawa)
Materiał: glinka
Technika: produkt fabryczny
Pochodzenie: Górny Śląsk

Datacja: połowa XX w.

Opis: 
Makutra to najczęściej ciężka (duży ciężar ułatwiał ucieranie), gliniana misa o porowatej powierzchni wewnętrznej, przy pomocy specjalnej, zazwyczaj  drewnianej pałki o kulistym zakończeniu uciera się w niej różne produkty spożywcze.
Zakup od mieszkanki Żor z 2015.

Maszynka do mielenia

Numer inwentarzowy:

Wymiary:
Wysokość – 130 cm (ze stołem)
Długość – 67 cm
Szerokość – 60 cm
Materiał: drewno, metal
Technika: wyrób rzemieślniczy
Pochodzenie: Górny Śląsk
Datacja: połowa XX w.

Opis: 
Metalowa maszynka do mielenia maku przytwierdzona śrubami do drewnianego stołu. Ostatnim użytkownikiem była rodzina Labus z Bąkowa.
Darowizna Patrycji Labus dla Muzeum Miejskiego w Żorach. 

Plecionka

Numer inwentarzowy: MŻo/983

Wymiary:
Wysokość - 11 cm
Długość – 37 cm (średnica plecionki)   
Materiał: słoma
Technika: technika żeberkowo-krzyżowa
Pochodzenie: Gogołowa, Górny Śląsk
Datacja: ok. 1940 r.

Opis:  
Plecionka, koszyk okrągły, wykonany ze słomy najprostszą i najbardziej rozpowszechnioną techniką żeberkowo-krzyżową, pozbawiony jakichkolwiek zamierzonych zdobień. Na Śląsku zwany kobiołka, służył jako koszyk na produkty spożywcze. Ostatni użytkownik mieszkał w Gogołowej (gmina Mszana, powiat Wodzisław).
Darowizna Marzeny Kuczery z Rybnika-Chwałowic dla Muzeum Miejskiego w Żorach z dnia 15.03.2005.

Plecionka

Numer inwentarzowy: MŻo/130

Wymiary:
Wysokość - 11 cm
Długość – 37 cm (średnica plecionki)   
Materiał: słoma 
Technika: technika żeberkowo-krzyżowa
Pochodzenie: Palowice, Górny Śląsk
Datacja: połowa XX w.

Opis:  
Plecionka, koszyk okrągły, wykonany ze słomy najprostszą i najbardziej rozpowszechnioną techniką żeberkowo-krzyżową, pozbawiony jakichkolwiek zamierzonych zdobień. Na Śląsku zwany kobiołka, służył jako koszyk na produkty spożywcze
Prezentowany obiekt pochodzi z kolekcji Alfreda Buchty z Palowic (gmina Czerwionka-Leszczyny, powiat Rybnik). Przekazany jako darowizna dla Muzeum Miejskiego w Żorach dnia 30.12.2003.

Separator (centryfuga)

Numer inwentarzowy: MŻo/640

Wymiary:
Wysokość - 33  cm
Długość - 31 cm (średnica miski)  
Materiał: metal, drewno
Technika: wyrób fabryczny
Pochodzenie: Górny Śląsk
Datacja: połowa XX w.

Opis:  
Separator: urządzenie znane także pod nazwą cyntryfuga bądź odciągarka - składająca się z metalowej misy, dwóch metalowych lejków,  korby z drewnianą rączką oraz z żelazną podporą i  dorobioną drewnianą podstawą. Separator służy do oddzielenia śmietany od mleka.   
Prezentowany obiekt pochodzi z kolekcji Alfreda Buchty z Palowic (gmina Czerwionka-Leszczyny, powiat Rybnik). Przekazany jako darowizna dla Muzeum Miejskiego w Żorach dnia 30.12.2003.

Szatkownica

Numer inwentarzowy: MŻo/1051/a-b

Wymiary:
Wysokość - 120 cm 
Szerokość - 26.5 cm
Materiał: drewno, metal
Technika: wyrób rzemieślniczy
Pochodzenie: Żory, Górny Śląsk
Datacja: I połowa XX w.

Opis: 
Szatkownica składa się z drewnianej, podłużnej deska oraz ruchomej skrzynki. Deska na jednym z końców posiada po obu stronach charakterystyczne wcięcia. Przez środek szatkownicy przechodzi pięć ukośnych ostrzy. Dodatkowo zamontowane zostały dwie prowadnice w celu poruszania skrzynką na kapustę, która została wykonana z czterech profilowanych desek. Szatkownice tego typu służyły do szatkowania kapusty.
Darowizna Barbary Kieczki z Żor dla Muzeum Miejskiego w Żorach z dnia 10.08.2005.

Żarna

Numer inwentarzowy: MŻo/159

Wymiary:
Wysokość - 180 cm       
Głębokość - 38 cm
Szerokość - 73 cm
Materiał: drewno, kamień
Technika: wyrób stolarski (rama), technika kamieniarska
Pochodzenie: Palowice, Górny Śląsk
Datacja: I połowa XX w.

Opis: 
Żarna rotacyjne są prostym narzędziem służącym do mielenia ziaren na mąkę. Część podstawowa żaren to dwa okrągłe kamienie różnej wielkości, z których jeden kamień ułożony jest na drugim. Kamienie leżą na drewnianym  stole wykonanym przez kolekcjonera A. Buchtę. Do stołu przymocowana jest drewniana konstrukcja ramowa. Od mniejszego kamienia do wierzchołka ramy umocowany jest drewniany drąg, który służy do obracania żarnami.
Prezentowany obiekt pochodzi z kolekcji Alfreda Buchty z Palowic (gmina Czerwionka-Leszczyny, powiat Rybnik). Przekazany jako darowizna dla Muzeum Miejskiego w Żorach dnia 30.12.2003.